خبر تجاوز به عنف پژمان جمشیدی، فوتبالیست و هنرپیشه معروف، از جمله اخبار منتشر شده در رسانه ها، توجه مردم و افکار عمومی را به خود جلب کرد و سفر غیرمنتظره متهم به ترکیه و سپس کانادا، گمانه زنی ها مبنی بر فرار متهم از کشور را برجسته کرد. طی روزهای گذشته فردی به نام «مامک جمشیدی» که گفته میشود خواهر پژمان جمشیدی است، با انتشار تصاویری از دختر جوانی در صفحه اینستاگرام خود مدعی شد که او شاکی برادرش است و وانمود میکند که شاکی قصد دارد خود را قربانی جلوه دهد. وی همچنین مدعی شد که برادرش پژمان جمشیدی به زودی به کشور بازخواهد گشت.
دکتر حمیدرضا آقابابیان در این خصوص گفت. یک دکترای حقوق بین الملل عمومی و حقوق جزا و وکیل پایه یک دادگستری می گوید: امیدوارم حکم مناسب تری برای پژمان جمشیدی متهم به عفاف صادر شود. حالا خواهر این متهم آمده و مجموعهای از عکسها و فیلمهای شاکی پرونده را منتشر کرده و از نظر قانون انتشار عکسها از سوی این زن جرم محسوب میشود. چون افکار عمومی را بالا می برد و نگران می کند و به نظر من برادرش را قربانی می کند و این گونه اقدامات ممکن است در تصمیمات مراجع قضایی موثر باشد.
به گفته آقا بابیان، بر اساس ماده 96 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، انتشار عکس و سایر مشخصات مربوط به هویت متهم در مرحله تحقیقات مقدماتی ممنوع است و انتشار عکس بدون پوشش صورت مگر با اجازه بازپرس و با تأیید دادستانی کل کشور و در صورت تشخیص دادستانی کل کشور، بدون پوشش صورت می باشد.
این وکیل پایه یک دادگستری همچنین می گوید: در ماده 97 قانون آیین دادرسی کیفری نیز انتشار محتویات پرونده یا اسرار شاکی، متهم یا شاهد در مرحله تحقیقات مقدماتی ممنوع است زیرا در این مرحله اتهام هنوز ثابت نشده و اصل برائت (بی گناهی) محقق شده است. بنابراین انتشار عکس، نام، نشانی و یا هرگونه اطلاعات هویتی متهم، شاکی یا شاهد با هدف جلوگیری از لطمه زدن به حیثیت و حیثیت افراد و حفظ بی طرفی در رویه های قضایی جرم محسوب می شود. خواهد بود
وی می افزاید: تنها در صورتی که بازپرس با تأیید دادستان کل کشور تشخیص دهد که انتشار اطلاعات برای کشف جرم، جلوگیری از وقوع جرم یا هشدار به جامعه مثلاً در قتل های زنجیره ای یا جرایم مهم امنیتی ضروری است، می تواند اجازه انتشار عکس متهم را صادر کند.
این وکیل پایه یک دادگستری می گوید: با توجه به تبصره ماده 36 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، دادگاه می تواند در موارد خاص دستور انتشار مشخصات و حکم قطعی متهم را صادر کند.
به گفته آقا بابائیان، در جرائمی که مشمول انتشار حکم قطعی میشود، مانند جرایم مالی مهم مانند اختلاس، ارتشاء، پولشویی و قاچاق ارز یا کالای اصلی، در جرایم سازمانیافته، امنیتی یا فساد گسترده و همچنین در جرائمی که مخل نظم عمومی یا مخل نظم عمومی یا آسایش مردم باشد، تنها پس از انتشار و انتشار عکس آسایش افراد، نمایه و تصویر قطعی و مجرم شناخته میشود. دستور صریح دادگاه
این وکیل پایه یک دادگستری تائید می کند: رسانه ها و افراد در شبکه های اجتماعی بدون مجوز قضایی حق انتشار جزییات پرونده را ندارند و در صورت انتشار اطلاعات نادرست یا افشای هویت، طبق مواد 697 و 698 قانون مجازات اسلامی با اتهام نشر اکاذیب، افترا یا توهین مواجه می شوند.
وی می گوید: بر اساس متن قانون، انتشار عکس، فیلم و مشخصات شاکی یا متهم در مرحله تحقیقات مقدماتی جرم است. خواهر پژمان جمشیدی نه تنها عکس و فیلم شاکی برادرش را منتشر کرده، بلکه گفته میشود اخبار و اطلاعات این عکسها را به خارج از کشور ارسال کرده است. فردی به نام «امین فردین» نیز یک سری اتهامات جدید را به شاکی پژمان جمشیدی نسبت داد.
آقا بابائیان ادامه می دهد: اینجا جایی است که مدعی العموم به عنوان نماینده مدعی العموم علیه خواهر پژمان جمشیدی و همچنین امین فردین بیاید و اعلام جرم کند. این جرم یعنی انتشار عکس خصوصی شاکی می تواند مصداق تشویش اذهان عمومی و تخلف از قانون در خصوص انتشار مشخصات شاکی و … باشد.
این وکیل پایه یک دادگستری می گوید: بازگشت یا عدم بازگشت پژمان جمشیدی به کشور تاثیری در جرم اظهارات خواهرش درباره شاکی و انتشار عکس و فیلم از وی ندارد.
تنها جنبه خصوصی جرم نیست
این وکیل دادگستری پیش از این در واکنش به سفر پژمان جمشیدی به کانادا به خبرآنلاین گفته بود: از نظر حقوقی یا به طور کامل از خروج متهم ممانعت به عمل میآید و یا ممنوعیتی برای ورود و خروج وی وجود ندارد و به هر کشوری که میتواند برود یا نه، به دلیل نقض هدف قانون است. بر اساس اصل صلاحیت سرزمینی، قوانین و نظام های کیفری ما در قلمروهای آبی، خاکی و هوایی ایران معتبر است و اگر متهم از طریق هوایی، زمینی یا دریایی از خاک ایران خارج شود و به کشور دیگری برود، قوانین ما دیگر معتبر نخواهد بود زیرا در قوانین ما چیزی از این قبیل پیش بینی نشده است.

به گفته وی، ما یک اصل داریم که اصل قانونی بودن جرایم و مجازات است و بر اساس این اصل، اگر قرار است برای شخصی محدودیت قضایی و قانونی ایجاد شود، باید صراحتاً در قانون تصویب شود و چنین چیزی نداریم که بیاید و قبل از صدور تصمیم، برای مسیر رفت و آمد مردم حد معینی تعیین کند و تا زمانی که تصمیمی صادر نشده است، این اتفاق نمی افتد. در جرائم خانگی ما، قانونگذار می تواند به متهم بگوید که به عنوان مجازات تکمیلی، اجازه خروج از محدوده خاصی را ندارد.
آقا بابیان در واکنش به انتشار عکسهایی از حضور پژمان جمشیدی در کانادا گفت: به دلیل فرار برخی مجرمان اقتصادی از جمله محمودرضا خاوری، مدیرعامل اسبق بانک ملی ایران و متهم ردیف دوم پرونده اختلاس سه هزار میلیارد تومانی، مرجان شیخ از متهمان اصلی و متهمان اصلی آقایان و شیخ آلها. بزرگترین پرونده اختلاس در ایران تاریخچه (پرونده فساد پتروشیمی) قبل از صدور حکم قطعی کشوری مانند کانادا، به دلیل عدم همکاری موثر پلیس اینترپل، این کشور و ایران، لازم است ماده 188 قانون آیین دادرسی کیفری برای جلوگیری از خروج این افراد اصلاح شود.
وی تاکید کرد: در این گونه جرایم (اتهام پگمان جمشیدی به تجاوز به دختر جوان) موضوع فقط به جنبه خصوصی جرم خلاصه نمی شود، بلکه با جریحه دار شدن احساسات و عواطف عمومی، جنبه عمومی جرم نیز مداخله می کند و لازم بود قانونگذار محدودیت جغرافیایی خارج از ضوابط متهم را تعریف و مشخص کند تا متهم خارج از ضابطه قانون باشد. حق خود را استیفا کند و بهتر است این نقص قانونی پیگیری و رفع شود.

